Lung Tinampen | Kliping Sastra Indonesia | Etnik dan Budaya
Lung Tinampen Reviewed by maztrie on 4:37 PM Rating: 4,5

Lung Tinampen

Para sutresna tamtu sampun pirsa, bilih amahyakaken satunggaling pamanggih punika saged dipun wujudaken sarana ngaku, ngantebaken, saged ugi wujud selak utawi ngorakaken. Dados saged yes or no. Sanadyan pikir namung saged hambalabar ing tetembungan, nanging tetembungan punika sanes pirantos ingkang saged kangge sapurun-purunipun mikir.

Punika amargi sajawinipun nalar, tetembungan ingkang runtut dados ukara, ukara dados basa, punika anggadhahi maksud ingkang benten-benten gumantung kabetahanipun tiyang ingkang gineman. Wonten pamilihing basa ingkang mligi kangge pirantos pikir ingkang cundhuk kaliyan nalar, nanging wonten ugi pamilihing basa ingkang tumuju dhateng kaendahan.

Upaminipun:

(1) Mastoni punika bodho.

(2) Mastoni punika boten pinter.

Miturut nalar, kalih-kalihipun tegesipun sami: bodho punika sami kaliyan boten pinter, sami cublukipun. Nanging miturut raos pangraos, katerangan kalih warni wau sejatosipun boten sami. Tuladha sanesipun, inggih punika tetembungan ingkang asring pinanggih ing kasusastran kadosta: rai gedheg, ketiban telek baya, ora tau mangan sekolahan, lsp. Manawi dipun nalar, kaendahanipun tembung-tembung wau lajeng ical amargi tetembungan wau nilar waton-waton nalar, nanging malah kapara dados saenipun. Ora tau mangan sekolahan punika punapa pinanggih ing nalar? (lha wong sekolahan kok dipangan), nanging tiyang ngertos dhateng maksudipun awit ingkang saweg dipun ginakaken sanes nalar.

Dados sauger sesulih purusa kapisan [sinten ingkang gineman] lan sesulih purusa kapindho [sinten ingkang tumanggap wawan ginem] punika saged ngertos-ingertosan sinten utawi punapa ingkang dipunginem, kados pundi swasananipun, saged linton-lintonan pamanggih, saged mbedakaken pundi ingkang cocog lan pundi ingkang mleset, bab trep mbadhalipun pamilihing tembung saking paugeraning basa, cetha gesehipun dhapukaning ukara, runtut mengslenipun pangiketing basa, leresipun ejaan saha pakecapan, kula namung nyumanggakaken ingkang gineman.

Menggah pangrawiting parama sastra lan basa kula ingkang sarwa-sarwi grothal-grathul, kirang pratitis, lsp., punapa dene ingkang kalingga murda [dialembana], kula namung nyumanggakaken para ingkang kersa hangemutaken. Saking pamanggih kula, ingkang langkung wigatos kalenggahaning basa punika kedah saged kangge lung tinampen pangertosan utawi tumanduk tumanggap.

Mila sumangga sami amersudi kamanunggalanipun HURIP HANEBU SAUYUN, bebasan jiniwit katut cinandra kena. Sadaya solah bawa tuwin ginem punika yektosipun namung wedharing kajeng. Saderengipun kawedalaken, ingkang gadhah kajeng wau sajak sampun nata urut-urutanipun rumiyin. Pangangkahipun sageda manungsa sanes ingkang dipun paringi sasmitanipun utawi ingkang dipun ajak rembagan wau mangertos dhateng sedyanipun, ingkang dumunung wonten ing solah bawa tuwin tetembungan punika.

Ewa semanten sok-sok inggih mlesed. Rumaosing manah, urut-urutanipun sampun sae, miturut wewaton, nanging tiyang sanes kok meksa teksih dereng mudheng ingkang dipun sedyakaken utawi teksih ambetahaken katrangan sanesipun malih supados langkung gamblang terang trawaca ingkang dados maksud suraosipun.

Mesthinipun ingkang gadhah kajeng punika lajeng gela, rumaos yen teksih dereng baud anggenipun nata solah bawa tuwin tetembungan ingkang tumuju dhateng tiyang sanes wau. Bab ingkang makaten punika saben dinten sinten kemawon nate ngalami. Inggih panci sampun dados kodrating manungsa, wiwit tangi gregah kedah nenata kekandutanipun. Dene perlunipun namung supados anggenipun gesang sesrawungan punika langkung sakeca lan mikantuki, boten nyagak talang.[pakdheDar]