RUWATAN | Kliping Sastra Indonesia | Etnik dan Budaya
RUWATAN Reviewed by maztrie on 5:23 AM Rating: 4,5

RUWATAN

RUWATAN iku upacara pambengkasing sengkala. Sengkala utawa sukerta iku bisa dumunung ing dhiri pribadine wong-wong tinamtu. Sengkala utawa sukerta iku nduweni daya kang kurang becik tumrap kang kanggonan. Sukerta utawa rereget kang bisa ndayani nasibe sing kanggonan, bisa dibrastha srana upacara ruwatan. Dadi ruwatan iku ngruwat, ngilangi utawa ngresiki sukerta, supaya kang kanggonan sukerta mau ora kena pengaruh ala lan sateruse slamet tanpa alangan.
Ruwatan iku akeh gendheng-cenenge karo lakon wayang Murwakala. Upacara ruwatan iku biasane kanthi nanggap wayang lakon Murwakala. Lakon Murwakala iku nyritakake lahire Bethara Kala putrane Bethara Guru. Bethara Kala kang lahir amarga kama salah iku awujud raseksa gedhe kang saben dinane mangan manungsa. Yen diterus-terusake Bethara Kala olehe mangan manungsa, suwe-suwe manungsa mesthi bakal cures, entek dipangan Bethara Kala. Mula para dewa banjur gawe pranatan sapa bae sing kena dimangsa dening raseksa mau.
Sing kena dimangsa dening Bethara Kala manut pranatan mau isih akeh. Bocah sing kadunungan sukerta iku ana sing nyebutake 19 werna, ning uga ana sing nyebutake luwih saka satus werna. Ing antarane bocah-bocah sukerta iku yaiku bocah ontang-anting (anak siji lanang), bocah unting-unting (anak siji wadon), bocah kembar utawa dhampit, uger-uger lawang (sedulur loro lanang kabeh), kembang sepasang (loro wadon kabeh), sendhang kapit pancuran, pancuran kapit sendhang, lan isih akeh maneh. Saliyane iku, bocah utawa wong sing mecahake pipisan utawa nugelake gandhik, ngrubuhke dandang kang lagi kanggo adang, lan liya-liyane uga dadi jatahe Bethara Kala.
Apa sebabe upacara ruwatan iku saiki isih ana, kamangka kita wis ora ana sajroe jaman wayang. Murwakala iku rak mung lakon wayang, Bethara Kala saiki rak wis ora ana. Dadi bocah ontang-anting, kedhana-kedhini ora bakal dimangsa dening Bethara Kala. Mangkono uga kang mecahake pipisan utawa ngebrukake dandang.
Bethara Kala wis ora ana, saiki mung kari lambang, nanging sukerta iku isih dumunung ing pribadine bocah utawa wong sing durung diruwat. Anane sukerta sing bisa gawe siale sing kanggonan, keh-sithike isih dipercaya. Saya-saya merga magepokan karo bab keslametan, sing rumangsa kanggonan sukerta iku keh-sithike ya kadunungan rasa wedi. Mula senajan setengah percaya setengah ora padha melu upacara ruwatan, jer kabeh mau tujuwane mung nyuwun keslametan.
Bokmenawa ana problem psikologis tumrap bocah ontang-anting, kembar, loro lanang kabeh, lima wadon kabeh, dan sapanunggalane, sing mbutuhke panggulawenthah sing beda karo bocah liyane. Kahanan mau mbutuhake kawigaten kang mirunggan saka wong tuwane. Mangkono uga mecahke pipisan, nugelake gandhik, ngambrukke dandang iku bisa nuwuhake rasa salah utawa dosa, senajan kabeh mau ora disengaja.
Kanthi upacara ruwatan beban psikologis lan rasa salah utawa dosa, lan dayaning "sukerta" mau dadi ilang. Bocah ontang-anting, bocah kembar, uger-uger lawang, kembang sepasang yen wis diruwat wis uwal saka rasa kuwatir lan wedi. Mula nganti saiki upacara ruwatan iku isih asring diadani. Malah ana ruwatan massal, bocah sapirang-pirang diruwat bebarengan.
Dadi, sari pathining upacara ruwatan iku ora liya ya mung nyuwun keslametan marang Kang Gawe Urip. Panyuwun kang dikantheni upacara bebarengan iku luwih nuduhake bangeting panyuwun yen katandhing karo ndedonga tanpa upacara ana omahe dhewe-dhewe. [suaramerdeka]