Na­li­ka nam­pa be­ben­du | Kliping Sastra Indonesia | Etnik dan Budaya
Na­li­ka nam­pa be­ben­du Reviewed by maztrie on 5:57 AM Rating: 4,5

Na­li­ka nam­pa be­ben­du

Ana pa­ra pin­ter kang na­te kan­dha, “ora ana pa­pan ing do­nya iki kang te­men-te­men ka­lis sa­ka be­ba­ya.” Ka­la­mun ki­ta nam­pa be­ben­du ana sing ilang, bab sing ba­nget aji, ya­ku­wi ilu­si bab ka­ten­­treman kang mra­te­la­ka­ke ka­la­mun ki­ta ka­lis sa­ka sa­ke­hing be­ba­ya.

Na­li­ka nam­pa be­ben­du, ra­sa ayem ge­nah ilang. Ka­ten­tre­man di­ru­sak. Ra­sa we­di ngu­was­ani. Iki prat­an­dha ka­la­mun ma­nung­sa ku­wi uga ring­kih me­na­wa di­a­du marang ka­su­nyat­an sing ba­nget ora di­ajab. Ring­kih kang ki­ta san­dhang da­di ka­ya pe­­dhut kan­del kang nge­muli ati­ne ma­nung­sa.

Be­ben­du ri­na­sa lu­wih abot na­li­ka du­ma­di ing wek­tu kang ora ka­nya­na-nya­na. Awit pan­cen ati lan bu­di ki­ta ka­dhang­ka­la ora si­ya­ga nga­dhe­pi be­ben­du da­dak­an ku­wi mau. Be­ben­du kang te­ka­ne tan­pa ka­nya­na-nya­na ka­ya­ta, ben­ca­na alam (gu­nung njeb­lug, ban­jir), ka­ci­la­kan (tab­rak­an, srem­pet­an) lan ka­dur­jan­an (ru­da­pek­sa, ra­ja­pa­ti). Be­ben­du ku­wi nja­la­ri kang ke­tam­an da­di ka­get, go­reh sa­na­li­ka da­di bi­ngung. Sing ke­tam­an da­di ru­mang­sa ka­lah lan ba­bar­pis­an ora ku­wa­wa tang­gu­langi be­ben­du ku­wi.

Sa­li­ya­ne ku­wi be­ben­du kang te­ka ku­wi pan­cen ora bi­sa di­wi­rad­ati, dio­wa­hi, apam­aneh di­ken­dha­le­ni. Kur­ban ru­mang­sa tan­pa da­ya kang­go ngen­dhe­ga­ke le­la­kon kang ora ke­pe­nak ku­wi, awit ru­mang­sa sa­du­ru­nge ke­da­de­yan pan­cen bab ku­wi ora bi­sa di­ce­gah.

Ka­cin­tra­kan awit ana­ne be­ben­du pan­cen ka­dhang­ka­la ora bi­sa di­na­lar. Kur­ban ba­bar­pis­an ora bi­sa ngu­dha­ri lan njlu­mati apa sing sa­te­me­ne nem­be ke­da­de­yan. Apa­m­aneh na­li­ka ki­ta ke­lang­an wong sing ce­dhak lan ki­ta tres­na­ni. Mes­thi ba­kal nam­ba­hi ru­wet ing ati.

Na­li­ka be­ben­du te­ka tan­pa ka­nya­na-nya­na, kur­ban mes­thi ngu­pa­ya go­lek sla­me­te dhi­ri pri­ba­dhi. Ka­dhang­ka­la ana kang ngan­ti ma­ti ra­sa sa­wi­se kor­ban nger­ti aki­bat sa­ka be­ben­du kang ba­nget ngre­ru­jit ati. Tu­la­dha­ne ka­bo­tan pi­kir­an kang bi­sa nja­la­ri stres lan dep­re­si, tun­dho­ne ba­kal ke­lang­an gre­get kang­go nga­dhe­pi lan ndan­dani ka­han­an.

Ana sa­we­neh kur­ban kang nga­lami be­ben­du abot, sa­te­mah kan­thi ke­ku­wat­an ba­tin kang di­du­we­ni ma­lah bi­sa nda­de­ka­ke le­la­kon ku­wi mi­nang­ka peng­alam­an spi­ri­tu­al lan su­per­na­tu­ral. Kur­ban ka­ya bi­sa nya­wang awake dhe­we nang­ing ora bi­sa tu­min­dak apa-apa, sa­ban­ju­re tu­wuh ku­wa­nen kang­go nga­dhe­pi ka­beh ku­wi. Wu­san­ane pa­nan­dhang da­di kra­sa lu­wih en­theng. Apam­aneh kor­ban ku­wi du­we ke­man­te­ban ati lan pre­ca­ya ma­rang pa­ngu­was­ane Gus­ti Kang Mur­beng Ge­sang, ku­wi da­di ke­ku­wat­an sing mi­rung­gan kang­go ne­gu­ha­ke pang­an­de­le.

Mun­tab

Ra­sa we­di uga ngu­was­ani pa­ra kur­ban kang nem­be nam­pa be­ben­du. Akeh pang­ra­sa kang mbe­bid­hung pa­ra kur­ban, ka­ya­ta, Apa aku ku­wat? Apa kang ba­kal dak­tin­da­ka­ke? Apa aku ba­kal bi­sa nyam­but ga­we ma­neh? Apa aku isih ba­kal bi­sa urip nor­mal? Apa aku isih ba­kal bi­sa bu­ngah? Apa aku ba­kal bi­sa ngla­le­ka­ke ka­beh iki?

Pa­dat­an ban­jur pa­dha go­lek pan­ca­dan kang­go ngu­was­ani dhi­ri. Ku­wi tu­mrap sing bi­sa nam­pa ka­han­an sa­wu­tu­he. Lan ku­wi du­du pre­ka­ra gam­pang. Mbok­me­na­wa gam­pang di­uca­pa­ke nang­ing ba­nget angel tu­mrap kang ngla­ko­ni lan nem­be nam­pa be­ben­du. Ma­lah ka­dhang­ka­la ana sing ma­lah mun­tab, nggu­gat Gus­ti Al­lah, ta­kon dos­ane apa de­ne dhe­weke nam­pa be­ben­du. Uga ana sing ta­kon, Gus­ti ku­wi me­nyang ngen­di lan ana ngen­di na­li­ka ana be­ben­du? Mi­tu­rut pa­ra pa­kar psi­ko­lo­gi, ku­wi ka­beh mi­nang­ka re­ak­si lum­rah sa­ka wong kang nem­be ge­lut kang­go ne­mo­k­ake hik­mah ing ma­dya­ning ka­han­an ru­wet awit ana­ne be­ben­du.

Apam­aneh na­li­ka nger­ti ka­la­mun be­ben­du sing du­ma­di ja­lar­an ana wong li­ya kang nja­la­ri, pa­dat­an ban­jur tu­wuh pe­peng­inan kang­go ma­les ukum ma­rang wong ku­wi.

Me­na­wa wis di­ku­was­ani nep­su ma­les ukum, ora ke­tang se­thi­thik wong ba­kal ke­lang­an ra­sa we­las asih. Tun­dho­ne ji­wa ora bi­sa ngru­ngo­ka­ke ati nu­ra­ni. Ka­mang­ka ing ati nu­ra­ni ku­wi swa­ra be­be­ner tan­sah ngu­man­dhang lan elik-elik me­na­wa ki­ta kle­ru ang­gon ki­ta tu­min­dak ing ka­han­an apa wae lan ke­pi­ye wae. 

- Oleh : Al Aris Purnomo [solopos]